Waar ga je heen? Wie gaat er nou eten maken? riep de man geërgerd toen hij zag wat Antonia deed na een ruzie met haar schoonmoeder.
Antonia keek door het raam. Grijze wolken, hoewel het al lente was. In hun dorpje in het noorden van Nederland scheen de zon zelden. Misschien daarom leken de mensen hier altijd somber en kil.
Zelf merkte Antonia steeds vaker dat ze niet meer glimlachte. Die voortdurende frons op haar voorhoofd maakte haar tien jaar ouder.
Mam! Ik ga even wandelen, kondigde haar dochter, Lieke, aan.
Mmm, knikte Antonia.
Wat bedoel je, mmm? Geef me geld.
Sinds wanneer moet je betalen om te wandelen? zuchtte de moeder.
Mam! Waarom altijd die vragen?! schreeuwde Lieke ongeduldig. Kom op, snel! Is dit alles?
Genoeg voor een ijsje.
Gierig, mompelde Lieke, maar haar moeder hoorde het niet meer, want de deur klapte al achter haar dicht.
Antonia schudde haar hoofd. Ze kon niet geloven hoe lief Lieke ooit was geweest, voordat de puberteit begon.
Tonia, mijn maag rommelt! Hoe lang nog?! riep haar man, Maarten, ontevreden.
Eet zelf maar, antwoordde ze onverschillig en zette een bord op tafel.
Breng je het niet?
Antonia moest zich inhouden om de pan niet te laten vallen. Wie dacht hij wel niet dat hij was?
We eten in de keuken, Maarten. Wil je niet? Prima, zei ze en ging alleen aan tafel zitten.
Een kwartier later kwam Maarten de keuken binnen.
Koud bah.
Ik heb het langer warm gehouden.
Ik vroeg het je! Geen greintje liefde of zorgzaamheid! Je weet dat ik voetbal kijk! Hij schrok haastig de kip naar binnen. Smaakt nergens naar.
Antonia rolde met haar ogen. Met voetbal werd Maarten een ander mens. Weddenschappen, dure shirts, kaartjes terwijl hij in zijn jeugd nooit iets om sport gaf.
Zonder te gaan zitten, griste hij een blikje energiedrank en een zak chips en verdween weer voor de tv. Antonia bleef achter om de vuile borden af te wassen.
Zoveel moeite voor niets. Niemand die het waardeerde.
Ze was doodmoe na haar dienst als verpleegkundige in het ziekenhuis. Mensen kwamen naar haar toe met hun pijn, hun woede, hun zorgen. En thuis? Geen rust, geen warmtealleen maar een tweede shift. Aanreiken, opruimen, schoonmaken.
Is er nog meer? riep Maarten terwijl hij een nieuw blikje uit de koelkast trok. Waarom is er niks?
Jij drinkt alles op! Moet ik dat soms ook nog kopen?! Denk eens na, Maarten! kon Antonia niet meer houden.
O, wat zijn we verfijnd spotte hij en smeet boos de deur dicht, op weg naar de kelder om zijn voorraad aan te vullen voor de volgende wedstrijd.
Antonia besloot te gaan slapenmorgen wachtte een lange dag. Maar ze kon de ogen niet sluiten. Waar was Lieke? Met wie? Het was al donker, maar nog geen teken van haar. Bellen durfde ze niet, want dan schreeuwde Lieke weer.
Je maakt me te schande voor mijn vrienden! Stop met bellen! brulde ze dan. Na zon gesprek belde Antonia niet meer, troostend zichzelf dat Lieke net achttien was geworden. Werken wilde ze niet, studeren ook niet. Na de middelbare school nam ze een tussenjaar om haarzelf te vinden.
Net toen ze in slaap viel, hoorde Antonia Maartens gejuich. Alsof er gescoord was. Toen begon hij luid over de wedstrijd te praten met de buurman, die binnenkwam en bleef hangen. Later kwam diens vriendin erbij, en supporten ze met zijn drieën.
Diep in de nacht kwam Lieke thuis, rammelde met borden, en stommelde naar bed. Net toen alles stil werd en Antonia eindelijk in slaap sukkelde, begon de kat te mauwen om eten.
Kan niemand anders in dit huis die kat voeren?! barstte Antonia uit, opgebrand door migraine en slapeloosheid. Ze wilde dat iemand het hoorde, maar Lieke had oordopjes in en wuifde alleen geërgerd. Maarten was al ingedommeld voor de tv, een leeg blikje in zijn hand.
Ik ben dit zat helemaal zat! dacht Antonia.
De volgende ochtend werd ze wakker gebeld door haar schoonmoeder.
Antonia, schat, weet je nog dat het tijd is om groenten te planten? En dat we naar het buitenhuis moeten om op te ruimen?
Ik weet het, zuchtte Antonia.
Dan gaan we morgen.
Haar enige vrije dag bracht Antonia door met hard werken in de tuin, onder het toeziend oog van haar schoonmoeder.
Zo moet je niet vegen! Houd die bezem anders vast! commandeerde die vanaf een bankje.
Ik ben bijna vijftig, Marja, ik kan het zelf wel, waagde Antonia te antwoorden.
En Maarten
Waar is hij? Waarom heeft hij jou niet gebracht? Waarom moesten wij drie uur in de bus zitten? En jij hebt het alleen over Maarten, Maarten
Hij is moe.
En ik dan? Denk je dat ik niet moe word?
En toen barstte het los. Antonia had spijt dat ze zich niet inhield. Marja praatte graag en hield van rechtvaardigheidzolang die alleen haar kant op werkte. Haar hele leven had ze Maarten verwend, terwijl Antonia slechts een verdraagde slavin was.
Terugreisden zaten ze in aparte delen van de bus. De volgende dag klaagde Marja bij haar zoon, en die ontplofte.
Hoe durf je tegen mijn moeder te praten?! gromde Maarten. Zonder haar
Wat? vouwde Antonia haar armen. Ze kon dit uitbuitende gedrag niet langer verdragen.
Je zou nog steeds in de kliniek werken! troefde hij, verwijzend naar hoe Marja haar aan die baan in het ziekenhuis had geholpen. Het salaris was hoger, maar het kostte haar haar zenuwen en gaf haar grijze haren. Soms wenste ze dat ze nooit was gegaan. Waar ga je heen?
Maarten stond versteld toen hij zag wat Antonia deed.
Wat ze deed, had hij nooit verwacht.
